جنگ ۸ ساله تمام شد، اما قصههایش روی آنتن ماند؛ از «خاک سرخ» تا «شوق پرواز»، روایتهایی که هنوز دیده میشوند.
به گزارش خبرگزاری مهر، تسنیم نوشت: جنگ هشتساله سالهاست به پایان رسیده، اما برای تلویزیون هنوز تمام نشده است؛ نه به این معنا که باید مدام همان تصاویر و موقعیتهای تکراری را بازسازی کرد، بلکه به این دلیل که دفاع مقدس همچنان مجموعهای از قصههای انسانی، شخصیتها و تجربههایی است که قابلیت روایت شدن دارند. بین تولیدات متعدد سالهای گذشته، برخی آثار بیش از آنکه صرفاً یک «سریال جنگی» باشند، توانستند جنگ را از زاویه زندگی آدمها، خانوادهها، ترسها، امیدها و حتی طنز ببینند. همین تفاوت باعث شده بخشی از این آثار بعد از سالها همچنان در حافظه مخاطب باقی بمانند. به مناسبت هفته دفاع مقدس، نگاهی داریم به هفت اثر تلویزیونی و مجموعهای که هرکدام با زبان و زاویهای متفاوت، بخشی از آن دوران را روایت کردند.
«خاک سرخ»؛ جنگ از دل یک خانواده
ابراهیم حاتمیکیا در «خاک سرخ» به جای آنکه جنگ را فقط از میدان نبرد روایت کند، سراغ خانوادهای رفت که زندگیشان با آغاز جنگ از هم گسسته میشود. داستان ایرج و دخترش لیلا، قصه گمشدن، جستوجو و بازگشت به گذشته است؛ اما با شروع جنگ، این جستوجوی خانوادگی با ویرانی خرمشهر و مهاجرت گره میخورد. پرویز پرستویی، لاله اسکندری، مهتاب کرامتی و بهناز جعفری از بازیگران این مجموعه بودند؛ سریالی که همچنان یکی از نمونههای قابل توجه روایت تلویزیونی جنگ از زاویهای خانوادگی محسوب میشود.
«گل پامچال»؛ قصه کودکی در سایه جنگ
«گل پامچال» به کارگردانی محمدعلی طالبی، جنگ را از زاویه نگاه یک کودک دنبال میکند. لیلا پس از آغاز جنگ، برای پیدا کردن برادرش راهی سفری میشود که او را از جنوب به تهران و سپس شمال کشور میرساند. این مجموعه با فیلمنامهای از کامبوزیا پرتوی، تلاش کرد جنگ را نه فقط از سنگر و جبهه، بلکه از مسیر زندگی کودکی نشان دهد که ناگهان با واقعیتی بزرگتر از دنیای خودش روبهرو شده است. فاطمه معتمدآریا، حمید جبلی، رضا بابک و تانیا جوهری از بازیگران این مجموعه بودند.
«خوشرکاب»؛ وقتی کامیون، راهی به جبهه میشود
«خوشرکاب» یکی از نمونههایی است که نشان داد روایت جنگ الزاماً نباید همیشه تلخ و سنگین باشد. داستان آتقی و دلبستگی عجیب او به کامیونش، در ابتدا فضایی طنزآمیز میسازد؛ اما مسیر این شخصیت و کامیون «خوشرکاب» به تدریج او را با واقعیت جبهه و آدمهای جنگ روبهرو میکند. محمد کاسبی، مجید صالحی و اصغر نقیزاده با ترکیب طنز و فضای جنگ، مجموعهای ساختند که نوروز ۱۳۸۲ به یکی از آثار بهیادماندنی تلویزیون تبدیل شد.
«در چشم باد»؛ جنگ در امتداد یک تاریخ بزرگتر
«در چشم باد» صرفاً یک مجموعه درباره دفاع مقدس نبود. مسعود جعفری جوزانی در این سریال چند دوره تاریخی را دنبال کرد و در بخش پایانی، روایت به سالهای جنگ ایران و عراق و فتح خرمشهر رسید. همین ساختار باعث شد جنگ در این مجموعه نه به عنوان یک اتفاق جدا از تاریخ، بلکه به عنوان بخشی از سرگذشت چند نسل از یک خانواده ایرانی دیده شود. سعید نیکپور، پارسا پیروزفر، اکبر عبدی، کامبیز دیرباز و لاله اسکندری از بازیگران این مجموعه بودند.
«شوق پرواز»؛ زندگی یک خلبان پشت نام یک قهرمان
«شوق پرواز» به کارگردانی یدالله صمدی، سراغ زندگی شهید عباس بابایی رفت؛ اما تلاش کرد او را فقط در قاب یک شخصیت نظامی و قهرمان جنگ خلاصه نکند. روایت زندگی شخصی، خانواده و مسیر حرفهای بابایی در کنار عملیاتهای دوران جنگ، وجه انسانیتری به این مجموعه داد. این سریال سال ۱۳۹۰ از شبکه یک پخش شد و شهاب حسینی در نقش عباس بابایی و الهام حمیدی در نقش همسر او ایفای نقش کردند.
«سفر به چزابه»؛ وقتی خاطره جنگ به زمان حال برمیگردد
رسول ملاقلیپور در «سفر به چزابه» سراغ نگاه متفاوتی به جنگ رفت. داستان با گروهی از آدمهایی آغاز میشود که برای بازدید از مناطق جنگی راهی جنوب میشوند، اما خاطرات و گذشته آنها با فضای جبهه گره میخورد. این مجموعه بر اساس دو فیلم «سفر به چزابه» و «نجاتیافتگان» شکل گرفت و در کنار روایت جنگ، نسبت نسلهای بعدی با خاطره دفاع مقدس را هم به چالش کشید. (آیفیلم) عاطفه رضوی، فرهاد اصلانی، مسعود کرامتی، حبیب دهقاننسب و زندهیاد جمشید اسماعیلخانی از بازیگران آن بودند.
«لیلی با من است»؛ جنگ از زاویهای که کمتر دیده شد
کمال تبریزی با «لیلی با من است» یکی از متفاوتترین مسیرها را برای نزدیک شدن به جنگ انتخاب کرد: طنز. صادق مشکینی، فیلمبرداری است که به دلیل مشکلات مالی مجبور میشود برای گرفتن وام راهی منطقه جنگی شود؛ اما ترس او از جبهه، مجموعهای از موقعیتهای طنز را شکل میدهد. در ظاهر با یک کمدی روبهرو هستیم، اما در زیرلایه داستان، مسیر تغییر شخصیت صادق و مواجهه تدریجی او با جنگ قرار دارد. همین نگاه متفاوت، «لیلی با من است» را به یکی از نمونههای ماندگار استفاده از طنز برای روایت دفاع مقدس تبدیل کرد. پرویز پرستویی در کنار محمود عزیزی و شهره لرستانی در این اثر بازی کردند.
مسئله امروز تلویزیون؛ چگونه دوباره درباره جنگ قصه بگوییم؟
مرور این آثار یک نکته مهم را نشان میدهد: ماندگاری یک اثر جنگی الزاماً به میزان نمایش عملیات و صحنههای نبرد وابسته نیست. گاهی جنگ در «خاک سرخ» از دل یک خانواده دیده میشود، در «گل پامچال» از نگاه یک کودک، در «خوشرکاب» از مسیر طنز و یک کامیون، در «شوق پرواز» از زندگی یک خلبان و در «سفر به چزابه» از دریچه خاطره و مواجهه آدمهای امروز با گذشته.
شاید مسئله امروز تلویزیون دیگر فقط این نیست که «آیا هنوز باید درباره جنگ سریال بسازیم یا نه؟» پاسخ، با توجه به حجم قصهها و شخصیتهای کمتر دیدهشده جنگ، روشن است. مسئله مهمتر این است که چگونه باید درباره جنگ ساخت. جنگ هشتساله هنوز یک مخزن بزرگ از داستانهای انسانی است؛ از خانوادههایی که فرزندانشان را از دست دادند تا آدمهایی که سالها بعد با خاطرات جبهه زندگی کردند، از شهرهایی که زیر آتش قرار گرفتند تا نسلی که جنگ را ندیده اما باید آن را از خلال روایتهای درست بشناسد.
اگر قرار است این قصهها دوباره به تلویزیون بیایند، تکرار فرمهای قدیمی کافی نیست. مخاطب امروز بیش از هر چیز به شخصیت، درام، جزئیات انسانی و قصهای نیاز دارد که احساس نکند قبلاً بارها آن را دیده است. تلویزیون هنوز میتواند درباره جنگ حرف بزند؛ اما شاید بهتر باشد جای تکرار آنچه پیشتر گفته شده، سراغ قصههایی برود که هنوز گفته نشدهاند.
کد مطلب 6956340
-
امیر طاهری: ارتش آماده دفاع از مرزهای کشور است
-
علی نژاد: ۷ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان پاداش برنز بسکتبال ایران
-
کامیون متخلف تخلیه نخاله در کرمانشاه توقیف شد
-
محمد رعد: حزب الله و جنبش امل در بهترین شرایط خود قرار دارند
-
فرزندان شهدا و جانبازان لامرد بورسیه دانشگاه آزاد میشوند
-
جای خالی پدر
-
مسیر مدرسه با یاد پدر؛ روایت همراهی خدام شاهچراغ با فرزند شهید رضایی
-
رقابت آمریکا و چین ترمز هوش مصنوعی را میکشد؟
-
علوی: بچهها باید از دوران مدرسه مسئولیتپذیری را یاد بگیرند
-
انبار لوازم خانگی ۳۰۰ میلیارد ریالی در اهواز توقیف شد
-
ورود سامانه بارشی جدید به کشور از جمعه؛ باران و کاهش دما در ۵ استان
-
کار کشتیگیران در ناگویا سخت است؛ آذرپیرا به دنبال انتقام است
-
الشرع: بلندیهای جولان قلمرو غیرقابل مذاکره سوریه است
-
قیمت طلا امروز کاهش یافت؛ هر اونس ۴۳۴۵ دلار معامله شد
-
سن جذب اعضای هیئت علمی به ۴۰ سال کاهش یافت؛ شرط تسلط به زبان خارجی
-
جدول زمانی قطع برق استان کرمانشاه در روز چهارشنبه یکم مهر ماه منتشر شد
-
پسته یزد در مسیر هوشمندسازی و تکمیل زنجیره ارزش افزوده
-
عذرخواهی مدیر تیم فوتبال امید ایران پس از حذف زودهنگام
-
عناوین و ضرایب دروس سوابق تحصیلی در آزمون سراسری سال ۱۴۰۶ اعلام شد
-
پیشنهاد مدیری را بیتردید پذیرفتم؛ چالش حضور در «مرد سه هزار چهره»
-
روزنامههای ورزشی چهارشنبه یکم مهر ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی چهارشنبه یکم مهر ۱۴۰۵
-
روزنامههای صبح چهارشنبه یکم مهر ۱۴۰۵
-
روزنامههای ورزشی سهشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۵
-
روزنامههای اقتصادی سهشنبه ۳۱ شهریور ۱۴۰۵
- خرید اپل ایدی
- شمش نقره
- کلینیک ترک اعتیاد تهران
- دوربین مداربسته
- مبلمان اداری
- جراح بینی تهران
- بلکا
- جراح بینی در تهران
- لوازم تحریر
- خرید طلای آب شده
- قیمت موکت
- تور کربلا
- استند تسلیت
- مداحی اربعین
- مرجع پاسخ معتبر پزشکان
- فروش مواد شیمیایی
- قیمت ایمپلنت
- قطعات لباسشویی
- آموزشگاه تیزهوشان
- بلیط هواپیما
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه